In het jaar 1641 opent de joodse gemeenschap in Middelburg een 'huissynagoge' aan de Rouaanse Kaai, ondergebracht in het huis van de Sefardisch-joodse koopman Paolo Jacomo de Pinto. Tot 1705 is die synagoge in gebruik. Op 13 oktober 1704 geeft de gemeenteraad toestemming voor de bouw van een nieuwe synagoge, gelegen in een achtertuin van een huis aan de St. Janstraat. In december 1705 wordt deze nieuwe synagoge plechtig ingewijd. Het is dan de eerste speciaal gebouwde synagoge, buiten Amsterdam, op Nederlandse bodem.
Bij die inwijding hebben de Sefardische joden, waarvan er velen naar Amsterdam zijn getrokken, hun meerderheid ten opzichte van de naar Middelburg toegestroomde Asjkenasische of 'Hoogduitse' joden verloren. Deze Hoogduitse joden zijn afkomstig uit Centraal- en Oosteuropese landen, waar zij hevig zijn vervolgd en opgejaagd.

De vooroorlogse synagoge moet een bijzonder sfeervol gebouw zijn geweest. Van de inventaris zijn een paar tora rollen, een lezenaar, alle voorhangen (tien in totaal, waar van er steeds twee in bruikleen worden gegeven door het Joods Historisch Museum te Amsterdam) en nog wat kleine zaken, zoals boeken, overgebleven.
De Middelburgse Sjoel (van het duitse 'Schule - de sjoel is eveneens een plaats waar Tora geleerd wordt) is de belangrijkste van Zeeland geweest. In Vlissingen en Zierikzee waren kleinere synagogen. Ook in Goes was van 1830-1911 een synagoge als 'bijkerk' in gebruik.
Tot in de oorlog blijft deze synagoge in gebruik. Onder Duitse bezetting wordt het gespaard gebleven gebouw een opslagplaats voor inbeslag genomen radio's. Pas in 1944, bij de bevrijding van Walcheren, wordt de synagoge door een Engelse(!) granaat getroffen.
tray button
play pause